ga('require', 'GTM-PLL3R4D');

Hayatınızı Zorlaştıran 5 Düşünce Hatası

Her gün her birimiz kafamızdan binlerce farklı düşünce geçiriyoruz. Bu düşüncelerin bazıları işlevliyken, bazıları işlevsiz. Yani bazı düşünceler hayatla uyum içinde yaşamamıza yardım ederken, bazı düşünceler günlük hayatımızda bize zorluk çıkarabiliyor. Bu düşünce kalıplarını literatürde “bilişsel çarpıtmalar” olarak adlandırıyoruz. Peki nedir bu işlevsiz düşünce kalıpları?

  1. Ya hep ya hiç düşüncesi

Buna siyah beyaz düşünmek de diyebiliriz. Bu düşünce hatasında grilere yer yoktur. Ya bir taraftasınızdır ya da diğer tarafta. Örneğin 10 tane dersiniz varsa ve siz sadece birinden kaldıysanız, başarılı biri değilsinizdir. Başarılı biri olsaydınız 10 dersin 10’undan da geçmiş olurdunuz. Bu düşünce hatasının ne kadar zarar verici olduğunu anlamak çok da zor değil. Çünkü insan olarak doğamızda net çizgiler yok. Hayatta da siyah ve beyaz noktalardan çok, gri alanlar var.

 

  1. Etiketleme

Etiketleme hem kendimize hem de başkalarına oldukça kolay uyguladığımız bir düşünce hatası. Etraflıca düşünmeden, neden-sonuç ilişkisi kurmadan ve şefkatle yaklaşmadan hem kendimize hem de başkalarına direkt olarak bir “etiket” yapıştırırız. Üstteki örnek gibi 10 dersten birinden kaldığınızda kendinize “Ben başarısız biriyim.” derseniz kendinize “başarısız” etiketi yapıştırmış olursunuz. Erkek arkadaşınız her tartışmanızda sizi alttan alırken, bir gün alttan almadığı zaman ona “O zaten çok anlayışsız biri.” derseniz ona da “anlayışsız” etiketi yapıştırmış olursunuz. Bu düşünce hatasının en olumsuz sonucu ise git gide her durum için bir bahane işlevi görmeye başlaması olur.

  1. Felaketleştirme

Özellikle kaygı düzeyi yüksek olan insanlarda görülen felaketleştirme, adından da anlaşılacağı üzere herhangi bir durum için hemen olası en kötü senaryoyu hayal etmek ve onun gerçekleşeceğine inanmaktır. Olası diğer tüm sonuçları göz ardı edersiniz. Örneğin derinizde herhangi bir kabarcık farkettiğinizde onun bir alerji olma ihtimaline karşılık siz deri kanseri olma ihtimalinize inanırsınız. Böylece kaygınız daha da güçlenir ve döngü bu şekilde devam eder.

  1. Kişiselleştirme

Sosyal ilişkileri ve kişinin benlik değerini en çok etkileyen düşünce hatalarından biri de kişiselleştirme yapmak. Bu düşünce hatasında diğerlerinin sizin hakkınızda aklından ne geçtiğine (genellikle olumsuzdur) siz karar verirsiniz ve buna inanırsınız. Örneğin o gün arabasını çarpmış bir arkadaşınıza selam verdiğinizde ve size yarım yamalak cevaplar verdiğinde “Beni artık sevmiyor.” diye düşünebilirsiniz. Halbuki durum sizinle ilgili değildir, sadece arkadaşınız kötü bir gün geçirmiştir.

  1. Gereklilik ve zorunluluk ifadeleri

Bu düşünce hatasını yapıyorsanız kendiniz ve diğerleri için sabit bir fikriniz var demektir ve bu sabit fikir hayatı size zorlaştırmaktadır. Beklentiler içine girersiniz ve  bu beklentiler karşılanmadığı zaman sinirlenirsiniz. Örneğin bir akşam eve çok geç geldiniz ve sabahki dersinize uyanamadınız. “Yaptığım şey çok kötüydü. Bir daha asla derse geç kalmamalıyım.” derseniz, yani cümlelerinizin içinde “-meli, -malı, zorundayım” kelimeleri bolca varsa bu düşünce hatasına sık sık düşüyor olabilirsiniz.

 

Bu düşünce hatalarıyla baş etmek bambaşka bir yazının konusu olsa da işe ilk olarak düşüncelerinize özel bir dikkat göstererek başlayabilirsiniz. Değişim için her zaman ilk adım farkındalıktır. Düşüncelerinizi yakalamaya çalışın. Bahsedilen düşünce hatalarını yaptığınızı fark ettiğiniz zaman bu düşünceleri bir yere yazın ve onlara meydan okuyun. Alternatif düşünceler geliştirip işlevsiz düşünceler her ortaya çıktığında yerlerini değiştirin. Düzenli bir şekilde yaptığınızda düşünme sisteminiz de değişmeye başlayacaktır.

 

 

Yazar: Uzm. Psk. Ecem Merdin

Follow:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Looking for Something?